Kürtçeye Dijital Sansür!

Diyarbakır merkezli Kürtçe yayınevi Pirtûkakurdî’nin Trendyol’daki satış mağazasının kapatılması, “dijital sansür” tartışmalarını beraberinde getirdi. Yayınevi sahibi Bawer Berşev, kararın hukuki gerekçesinin açıklanmadığını belirterek, sürecin takipçisi olacaklarını ve hukuki girişim başlatacaklarını açıkladı.

Remzi ETİĞ

DİYARBAKIR(SÖZ)-Diyarbakır’da faaliyet gösteren Kürtçe yayınevi Pirtûkakurdî’nin Trendyol’daki mağazasının kapatılması, yayıncılık çevrelerinde tartışmaya neden oldu. Yayınevi yetkilileri, kararın yalnızca teknik bir uygulama olmadığını savunarak, Kürtçe yayınlara erişimi zorlaştıran bir adım olduğunu ileri sürdü.

Pirtûkakurdî’nin sahibi Bawer Berşev, büyük dijital satış platformlarının Kürtçe içerikli ürünlere yönelik yaklaşımının sorgulanması gerektiğini belirtti.

“Erişim hakkına müdahale"

Berşev, mağazanın kapatılmasına ilişkin platformdan kendilerine yeterli bir açıklama yapılmadığını ifade ederek, şunları söyledi:

“Kürtçe basılan kitapların, sözlüklerin ve kültürel materyallerin geniş kitlelere ulaşması zaten fiziki dağıtım ağlarındaki sorunlar nedeniyle oldukça zor. Dijital pazar yerleri bizim için önemli bir ulaşım kanalıydı. Bu mağazanın kapatılması, Kürtçe okuyucusunun kitaba erişim hakkına yönelik açık bir müdahaledir.”

Kürtçe kitap satışları

Kürtçe yayıncılık sektörü, son yıllarda artan maliyetler ve dağıtım sorunlarıyla mücadele ediyor. Sektör temsilcilerine göre, fiziki kitapçılarda yeterli yer bulamayan bağımsız Kürtçe yayınevleri için Trendyol, Hepsiburada ve Amazon gibi dijital platformlar önemli bir satış noktası oluşturuyor.

Yayıncılık verilerine göre Türkiye’de yalnızca Kürtçe (Kurmancî ve Kirmanckî/Zazakî) veya çift dilli yayın yapan yaklaşık 30 yayınevi bulunuyor. Kürtçe kitap satışlarının yaklaşık yüzde 65’inin internet üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyor.

Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir ve Mersin gibi büyük kentlerde yaşayan Kürtçe okuyucuları için dijital satış kanalları, kitaplara ulaşmada önemli bir rol oynuyor.

"Şirket eliyle sansür" tartışması

Yayıncılar ve bazı sivil toplum kuruluşları, mahkeme kararı olmadan dijital platformların “hizmet sözleşmesi ihlali” veya benzeri gerekçelerle mağazaları kapatmasının yeni bir tartışma alanı oluşturduğunu ifade ediyor.

Daha önce de bazı dijital platformlarda Kürtçe içeriklerin filtrelere takılması, ürünlerin kaldırılması veya erişim sorunları yaşandığı iddia edilmişti.

Dijital hak savunucuları ise içerik denetimi politikalarının bazı durumlarda azınlık dilleri açısından erişim engeline dönüşebileceği görüşünü dile getiriyor.

Hukuki süreç başlatılacak

Pirtûkakurdî’nin Trendyol mağazasının kapatılması, bölgedeki bazı yayıncılar ve meslek örgütleri tarafından da tepkiyle karşılandı.

Trendyol tarafından ise mağazanın kapatılmasına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Bawer Berşev, Trendyol’a resmi ihtarname gönderdiklerini belirterek, olumlu bir dönüş yapılmaması halinde hukuki süreci başlatacaklarını söyledi.

"Bunu kabul etmiyoruz"

Berşev, sürecin yalnızca bir satış mağazasının kapatılması olmadığını belirterek şöyle konuştu:

“Bunu kabul etmiyoruz. Trendyol’un Kürdistan kelimesi veya Kürtçe kitaplar üzerinden bir siyaset yürütmesini istemiyoruz. Uluslararası bir platformun Kürtçe kitap satışını engellemesine karşıyız. Amacımız hukuki mücadeleyi kazanarak kitaplarımızın yeniden okuyucuya ulaşmasını sağlamak.”