ELEKTRİKTE % 15 İNDİRİM TUZAĞI VAR!
EMO'dan uyarı geldi; Elektrik dağıtım şirketleri 'halkı tavan fiyatla kandırıyor'
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), konutlarda Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitinin 2027'de yıllık 3 bin kilovatsaate düşürülmesine tepki gösterdi. Dağıtım şirketlerinin tüketicilere “tavan fiyattan yüzde 15 indirim” vaadiyle sunduğu sözleşmelerin ucuzluk değil, fahiş fatura tuzağı olduğunu açıkladı. EMO'nun hesaplamasına göre aylık 250 kWh elektrik tüketen bir hanenin faturası, bu sözleşmelerle ortalama 1.923 liraya çıkıyor. Aynı tüketimin ulusal tarifedeki karşılığı ise yalnızca 839 lira! Oda, sözleşme imzalayan vatandaşları 14 günlük cayma haklarını kullanmaya çağırdı.
DİYARBAKIR(SÖZ)-Elektrik faturalarıyla boğuşan vatandaş şimdi de şirketlerin “indirim” oyunuyla karşı karşıya! Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK), konut aboneleri için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitini 1 Ocak 2027 itibarıyla yıllık 3 bin kilovatsaate düşürme kararı, elektrik piyasasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Elektrik Mühendisleri Odası, limitin düşürülmesiyle ulusal tarife dışına çıkacak tüketicilerin, özel şirketler tarafından “yüzde 15 indirim” vaadiyle ikili anlaşmalara yönlendirildiğini belirterek tehlikeye dikkat çekti. Ancak söz konusu indirimin vatandaşın ödediği gerçek elektrik bedeli üzerinden değil, mevzuattaki en yüksek tavan fiyat üzerinden hesaplandığına işaret eden EMO, bu yöntemin tüketiciyi daha ağır faturalarla karşı karşıya bırakacağını vurguladı.
250 KWH TÜKETİME 1.923 LİRA FATURA!
EMO'nun son altı aylık veriler üzerinden yaptığı hesaplama, sözde indirimli sözleşmelerin nasıl bir maliyet tuzağına dönüştüğünü gözler önüne serdi.
Aylık 250 kilovatsaat elektrik tüketen bir hanenin söz konusu sözleşmeler kapsamında ödeyeceği ortalama fatura 1.923 liraya ulaşıyor. Aynı tüketimde SKTT tarifesindeki ortalama tutar 1.536 lira seviyesinde kalıyor. Ulusal tarifedeki karşılık ise 839 lira.
Başka bir ifadeyle, yüzde 15 indirim vaadiyle sunulan sözleşme, SKTT'ye kıyasla faturayı yaklaşık yüzde 25 artırıyor. Ulusal tarifeyle karşılaştırıldığında ise vatandaşın cebinden çıkan para iki katından fazla oluyor.
İNDİRİMİN HESABI TAVAN FİYATTAN!
Peki, vatandaşın cebini yakacak bu sözleşmelerin arkasındaki hesap nasıl işliyor?
EMO'nun açıklamasına göre şirketler, yüzde 15 indirimi ne ulusal tarife ne de piyasada gerçekleşen gerçek elektrik fiyatı üzerinden uyguluyor. İndirimin dayanağı, mevzuatın izin verdiği en yüksek seviye olan “Azami Fiyat Limiti” yani tavan fiyat!
Şirketler önce bu yüksek fiyat üzerinden indirim hesaplıyor. Ardından YEKDEM ve dağıtım bedelleri de faturaya ekleniyor. Böylece kâğıt üzerinde cazip görünen yüzde 15'lik indirim, gerçekte tüketiciye avantaj sağlamak yerine yüksek maliyetli bir sözleşmeye dönüşüyor.
EPDK tarafından belirlenen azami uzlaştırma fiyatının 4.500 TL/MWh seviyesinde olduğuna dikkat çeken EMO, spot piyasada oluşan gerçek fiyatların bu tavanın altında kalması nedeniyle söz konusu indirimin tüketici açısından yanıltıcı bir pazarlama yöntemine dönüştüğünü savunuyor.
3 BİN KWH SINIRI AİLELERİ VURACAK!
EMO, SKTT limitinin yıllar içinde sistematik biçimde düşürüldüğüne dikkat çekti. 2018 yılında yıllık 50 milyon kilovatsaatle büyük sanayi tesislerini kapsayan uygulamanın sınırı, konutlarda 2025'te 5 bin, 2026'da 4 bin kilovatsaate indirildi. Son kararla 1 Ocak 2027'den itibaren yıllık 3 bin kilovatsaat olarak uygulanacak.
Bu sınır, aylık ortalama yalnızca 250 kilovatsaat tüketime karşılık geliyor. EMO'ya göre dört kişilik bir ailenin buzdolabı, aydınlatma, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi temel ihtiyaçları için yaptığı tüketim bile aylık 230 kilovatsaatin üzerine çıkabiliyor.
Üstelik 2026 yılı tüketimlerinin esas alınmasıyla vatandaşların geriye dönük hesaplamalarla ulusal tarife dışına çıkarılması da eleştirilerin odağında.
“İNDİRİM” DİYE İMZA ATTIRMAYIN!
EMO, vatandaşları sözleşmeler konusunda dikkatli olmaya çağırarak özellikle tavan fiyat üzerinden indirim vadeden anlaşmalara karşı uyardı. Açıklamada, tüketicilerin sözleşme içeriğini ayrıntılı biçimde incelemeden imza atmaması gerektiği belirtilirken, bu tür anlaşmaları imzalayanların 14 günlük yasal cayma haklarını gecikmeden kullanmaları istendi. Oda, EPDK'ya da çağrıda bulunarak tüketicileri yanıltan tavan fiyat endeksli ikili anlaşmaların durdurulmasını, bu yöntemi kullanan şirketlere karşı idari ve cezai yaptırımlar uygulanmasını talep etti.
EMO'DAN EPDK'YA AÇIK ÇAĞRI
Elektrik enerjisinin üretiminden perakende satışına kadar uzanan süreçte özel şirketlerin piyasa gücüne dikkat çeken EMO, tüketici lehine gerçek bir rekabet ortamının bulunmadığını savundu.
Kamu tekelinin tasfiyesiyle yerini bölgesel özel tekellerin aldığını belirten Oda, piyasa risklerinin ve öngörülemeyen maliyetlerin doğrudan vatandaşın sırtına yüklendiğini ifade etti. EMO'nun talepleri ise net: EPDK, konutlar için yıllık 3 bin kilovatsaate düşürülen SKTT limitine ilişkin kararını derhal geri çekmeli, konut aboneleri SKTT kapsamından tamamen çıkarılmalı ve tüketiciyi mağdur eden sözleşmelere karşı etkili denetim mekanizması oluşturulmalı.