Tahıl piyasalarında alarm!
Jeopolitik gerilim buğday fiyatlarını yukarı çekti
Orta Doğu'da Hürmüz Boğazı çevresinde yükselen tansiyon ile Rusya-Ukrayna savaşında tahıl sevkiyatını etkileyen gelişmeler, küresel tahıl piyasalarında fiyatları yukarı taşıdı. ABD tahıl vadeli işlemleri haftaya yükselişle başlarken, yatırımcılar enerji, gübre ve tahıl arzına ilişkin riskleri yakından izliyor.
HABER MERKEZİ
Küresel tahıl piyasalarında jeopolitik gelişmelerin etkisi giderek artıyor. Orta Doğu'da Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden yükselen gerilim ile Rusya-Ukrayna hattında ihracat güzergâhlarını hedef alan saldırılar, başta buğday olmak üzere tarım emtialarında fiyatların yükselmesine neden oldu. ABD tahıl vadeli işlemleri de haftanın ilk işlem gününe primli başladı.
Hürmüz Boğazı endişesi maliyetleri artırabilir
Piyasalarda, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası bir aksamanın enerji ve gübre tedarikini olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesi öne çıkıyor. Enerji fiyatlarında yaşanabilecek yükselişin tarımsal üretim maliyetlerini artırabileceği beklentisi, yatırımcıların tahıl piyasalarında alım yönünde pozisyon almasına yol açtı.
Rusya-Ukrayna hattında ihracat rotaları baskı altında
Tahıl fiyatlarındaki yükselişte Karadeniz ve Azak Denizi çevresindeki gelişmeler de etkili oldu. Ukrayna'nın Azak Denizi'ndeki Taganrog Körfezi'nde insansız hava araçlarıyla bazı gemileri hedef aldığı bildirildi. Saldırıya uğrayan gemiler arasında metanol taşıyan bir tanker de bulunurken, olayda bir denizcinin yaşamını yitirdiği açıklandı.
Rus yetkililer, Don Nehri'ni Azak Denizi'ne bağlayan Don-Azak Kanalı'nda gemi trafiğinin geçici olarak durdurulduğunu duyururken, Kerç Boğazı'nın da geçici olarak kapatıldığı bildirildi.
Buğday fiyatlarında sevkiyat riski etkili oldu
Karadeniz'deki tahıl sevkiyatının sekteye uğrayabileceğine yönelik endişeler, özellikle buğday fiyatlarını destekledi. Ukraynalı bir drone birliği komutanı, Azak Denizi'nde Rus filosuna ait tanker ve kuru yük gemileri dahil 28 geminin vurulduğunu, 6 Temmuz'dan bu yana hedef alınan gemi sayısının 76'ya ulaştığını öne sürdü. Ancak bu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.
Uzmanlar, Azak Denizi'ndeki limanların Rusya'nın ham petrol ihracatında sınırlı rol oynadığını, bölgedeki tankerlerin daha çok petrol ürünlerini Kırım ve çevresindeki bölgelere taşıdığını belirtiyor.
Ukrayna'nın tahıl limanları da hedefte
Rusya'nın Ukrayna'nın tahıl ihracatı açısından kritik öneme sahip limanlarına yönelik saldırıları da piyasalardaki arz güvenliği endişelerini artırdı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın farklı bölgelere 120 insansız hava aracı ve 12 füze ile saldırı düzenlediğini açıkladı. Rusya Savunma Bakanlığı ise Odesa bölgesinin de hedef alındığını duyurdu.
Karadeniz'deki Odesa ve Chornomorsk limanları ile Tuna Nehri üzerindeki İzmail Limanı, Ukrayna'nın dünya tahıl ticaretindeki en önemli çıkış noktaları arasında bulunuyor. Odesa Bölge Valisi Oleh Kiper, liman altyapısının seyir füzeleriyle hedef alındığını açıkladı.
Gözler jeopolitik gelişmelerde
Uzmanlar, Rusya-Ukrayna savaşı ile Orta Doğu'daki gelişmelerin küresel tarım emtialarında arz güvenliği endişelerini canlı tuttuğunu belirtiyor. Enerji maliyetleri, gübre tedariki ve Karadeniz'deki tahıl ihracat rotalarına ilişkin gelişmelerin önümüzdeki dönemde de buğday başta olmak üzere tarım ürünlerinin fiyatlamasında belirleyici olması bekleniyor.