EŞBAŞKANLIK RESTLEŞMESİ
Sayıştay, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin eşbaşkanlık uygulamasına yasal dayanağı olmadığı gerekçesiyle son verilmesini istedi. Belediyeden ise dikkat çeken bir yanıt geldi: 'Eşbaşkanlık, toplumsal cinsiyet eşitliği ve katılımcı demokrasinin yansımasıdır.'
DİYARBAKIR(SÖZ)- Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nde eşbaşkanlık uygulaması, Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporuna girdi. Sayıştay Başkanlığı, belediyenin internet sitesi, sosyal medya hesapları ve çeşitli tanıtım alanlarında kullanılan eşbaşkanlık unvanlarının yasal dayanağının bulunmadığını belirterek uygulamadan vazgeçilmesi gerektiğini bildirdi. Belediyenin rapora verdiği yanıt ise iki kurum arasındaki görüş ayrılığını gözler önüne serdi.
SAYIŞTAY: YASAL DAYANAĞI YOK
Sayıştay'ın Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunun "Diğer Bulgular" bölümünde, "Yasal Dayanaktan Yoksun Eş Başkanlık Uygulaması Bulunması" başlığıyla dikkat çeken bir tespit yer aldı.
Raporda, Anayasa'nın yerel yönetimlere ilişkin hükümleri ile seçim mevzuatına işaret edilerek, seçim sonucunda kazanılan resmi unvanın belediye başkanlığı olduğu vurgulandı. Siyasi partilerde eş genel başkanlık sisteminin yasal düzenlemeyle mümkün kılındığı ancak belediyelerde eşbaşkanlık uygulamasına olanak tanıyan benzer bir yasal düzenlemenin bulunmadığı ifade edildi.
Bu gerekçelerle belediyenin çeşitli mecralarda kullandığı eşbaşkanlık unvanlarının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilerek uygulamanın sonlandırılması istendi.
İDARİ HİYERARŞİ UYARISI
Sayıştay raporunda, Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin ilçe belediye meclislerince kabul edilen "Eş Başkanlar Çalışma Yönetmeliği" kararlarına ilişkin iptal gerekçelerine de yer verildi.
Eşbaşkanlık uygulamasının idari hiyerarşiyi bozabileceği ve idarenin bütünlüğü ilkesine aykırılık oluşturabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Raporda ayrıca kadınların yerel siyasetteki temsilinin güçlendirilmesi konusu da ele alındı. Kadınların liderlik pozisyonlarında etkinliğinin artırılmasının eşbaşkanlık modeli yerine kadın belediye başkanlarının kendi liderlikleri üzerinden sağlanması gerektiği görüşü dile getirildi.
BELEDİYEDEN SEÇMEN İRADESİ SAVUNMASI
Sayıştay'ın tespitlerine Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nden yanıt geldi. Belediyenin açıklamasında eşbaşkanlık uygulamasının kadınların yerel yönetimlerde temsilini güçlendirmek, dezavantajlı kesimlerin karar alma süreçlerine katılımını artırmak ve demokratik katılım mekanizmalarını geliştirmek amacı taşıdığı belirtildi.
Uygulamanın seçim sürecinde kamuoyu tarafından bilindiğine dikkat çekilen yanıtta, seçmen iradesinin de bu yönetim anlayışı doğrultusunda oluştuğu ifade edildi.
"RESMİ İŞLEMLER MEVZUATA UYGUN"
Belediye, eşbaşkanlık unvanının toplumsal cinsiyet eşitliği ve katılımcı demokrasi anlayışının bir yansıması olduğunu savundu. Uygulamanın demokratik temsil kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirten belediye yönetimi, resmi iş ve işlemlerde ise 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulduğunu bildirdi.
Yanıtta, belediye başkanlığına ilişkin yasal yetki ve sorumlulukların yürürlükteki mevzuata uygun şekilde kullanılmaya devam edildiği vurgulandı.