RAYİÇ İÇİN KONTAK KAPATTILAR
Diyarbakır’da özel halk otobüsü esnafı, artan akaryakıt ve işletme maliyetlerini gerekçe göstererek araçlarını sefere çıkarmadı. Ulaşım Daire Başkanlığı önünde toplanan esnaf, “Hakkımız olan rayiç bedeli istiyoruz” diyerek belediyeden düzenleme veya akaryakıt desteği talep etti.
Remzi ETİĞ
DİYARBAKIR(SÖZ)-Diyarbakır’da özel halk otobüsü esnafı ile Büyükşehir Belediyesi arasında rayiç bedel ve işletme maliyetleri üzerinden yaşanan anlaşmazlık, kontak kapatma eylemine dönüştü.
S.S. 53 No’lu Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi’ne bağlı bir grup otobüs sahibi, artan akaryakıt, bakım, yedek parça, sigorta ve personel giderleri nedeniyle mevcut tarifeyle çalışmanın sürdürülemez hale geldiğini belirterek araçlarını sefere çıkarmadı.
Otobüslerini Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı önüne park eden esnaf, rayiç bedelde düzenleme yapılmasını veya belediye tarafından akaryakıt desteği sağlanmasını istedi. Eylem nedeniyle bazı özel halk otobüsü hatlarında ulaşımda aksamalar yaşandı.
“GÜNLÜK MALİYETİMİZ 11-12 BİN LİRA”
Eyleme katılan otobüs sahiplerinden Doğan Pervane, araçların günlük işletme maliyetlerinin ciddi seviyelere ulaştığını belirterek, “Sabah kontağı çevirdiğimiz anda akşama kadar bizim maliyetimiz zaten 11-12 bin TL oluyor. Şoför gideri var, mazot gideri var” dedi.
Belediyenin özel halk otobüsü esnafının yüksek kazanç sağladığı yönündeki değerlendirmelerine tepki gösteren Pervane, tüm giderlerin kamuoyuna açık şekilde ortaya konulmasını istedi.
Pervane, “Ne kadar mazot gidiyor, ne kadar şoför parası gidiyor, ne kadar sanayi, muhasebe ve sigorta gideri var; hepsini milletin önüne koysun. Eğer haksız olan bizsek, belediye gelsin arabalarımıza el koysun. Ama haksız olan belediyeyse, belediye suçunu kabul etsin” ifadelerini kullandı.
“EKSTRA BİR ŞEY İSTEMİYORUZ”
Ulaşım ücretleri konusunda da değerlendirmelerde bulunan Pervane, esnaf olarak vatandaşlardan ekstra bir ücret talep etmediklerini belirterek, “Belediye veriyorsa farkını belediye versin. Başka da bir talebimiz yok” dedi.
Pervane, araçların satın alma ve değer kaybı gibi maliyetlerinin de hesaplanması gerektiğini savundu.
“80 BİN LİRA PETROL BORCUM VAR”
1024 numaralı halk otobüsünün sahibi Ahmet Karadaş ise 1996 yılından bu yana aynı durakta çalıştığını belirterek, sektörün özellikle pandemi sonrasında ciddi bir maliyet baskısı altına girdiğini söyledi.
Yaklaşık 11 yıl boyunca yolcuları 1,5 TL ücretle taşıdıklarını ifade eden Karadaş, o dönemde akaryakıt ve yedek parça fiyatlarının daha istikrarlı olduğunu belirtti.
Pandemi sonrasında birkaç kez rayiç düzenlemesi yapıldığını ancak mevcut artışların maliyetleri karşılamaya yetmediğini savunan Karadaş, “Bizi kurtarmadıktan sonra biz çalışıp cebimizden para koyarsak hangi iş yürür, hangi dükkân açık kalır? Biz son bir aydır cebimizden para koyuyoruz. Arkadaşlarımızın giderlerini karşılayamıyoruz” diye konuştu.
Karadaş, “Şu an 80 bin TL petrol borcum var. 70 bin TL sanayi borcum var. Bunların hepsi belgeli. Niye borçluyum? Çünkü ödeyemiyorum” dedi.
“BELEDİYE YAKITI BİZE DE VERSİN”
Belediyenin halk vurgusuna da değinen Karadaş, “Belediye ‘halk’ diyor. Tamam, biz de halkız. Gücü varsa mazotu düşürsün, yedek parçayı düşürsün, giderleri düşürsün, zamları durdursun” ifadelerini kullandı.
Esnafın zam talebinde bulunmadığını, yalnızca maliyetlerini karşılayacak rayiç bedeli istediklerini belirten Karadaş, “Biz hakkımız olan rayiç bedeli istiyoruz. Ekstra bir şey istemiyoruz” dedi.
Karadaş ayrıca belediyenin kendi araçlarında kullandığı akaryakıt fiyatı üzerinden özel halk otobüslerine de yakıt verilmesi halinde rayiç talebinde bulunmayacaklarını söyledi.
“VERİLİRSE ÇALIŞIRIZ, VERİLMEZSE ÇALIŞMAYIZ”
Kontak kapatma kararının ekonomik nedenlerle alındığını vurgulayan Karadaş, taleplerinin karşılanmaması halinde çalışmayacaklarını belirterek, “Biz dardayız, zordayız. Verilirse çalışılır, verilmezse çalışılmaz. Gerçekten zor durumdayız” dedi.
“HATLARIMIZ İPTAL EDİLMEKLE TEHDİT EDİLİYOR” İDDİASI
Karadaş, belediyenin bazı beyaz dolmuş hattı sahiplerini ruhsat iptaliyle tehdit ettiğini de öne sürdü. Bu kişilerin de mevcut ücretlerle yeterli gelir elde edemediğini savunan Karadaş, “Belediye bizi tehdit ediyor. İnsan kendi hakkını ararken hattını kaybetmekle neden korkutuluyor?” diye konuştu.
Karadaş, daha önce benzer eylemlerin ardından rayiç düzenlemesi yapıldığını ileri sürerek, “Esnaf kazanmasa çalışabilir mi? Hayır. O zaman gelsin, araçlarımızı belediye alsın ve kendisi çalıştırsın” ifadelerini kullandı.
Özel halk otobüsü esnafı, rayiç düzenlemesi yapılması veya akaryakıt desteği sağlanması halinde yeniden çalışmaya hazır olduklarını belirtirken, belediyeden konuya ilişkin çözüm bekliyor.