Cezaevinde Kadın sayısı Katlandı!

Koşullu salıverilme kararlarında keyfî uygulamalar yapıldığına ilişkin başvurular aldıklarını belirten Akyüz, Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nde intihar girişimleri ve ölümler yaşandığı yönündeki iddiaları da gündeme taşıdı.

HABER MERKEZİ

Türkiye’de cezaevlerindeki kadın mahpusların sayısı ve yaşadıkları sorunlar tartışma konusu olmaya devam ediyor. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (CTE) verilerine göre cezaevlerinde 21 bin 128 kadın bulunurken, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) Hapiste Kadın Tematik Alan Temsilcisi Özge Akyüz, kadın mahpus sayısının 2000 yılından bu yana 12 kat arttığını söyledi.

Mezopotamya Ajansı’ndan Ceylan Şahinli’ye konuşan Akyüz, kadınların cezaevlerinde sağlık hizmetlerinden sosyal faaliyetlere, temel haklardan koşullu salıverilme süreçlerine kadar birçok alanda sorun yaşadığını öne sürdü.

KADIN MAHPUS SAYISI ERKEKLERDEN DAHA HIZLI ARTIYOR

Dünya genelinde 733 bin kadın ve kız çocuğunun cezaevlerinde bulunduğunu belirten Akyüz, kadın mahpusların toplam mahpus nüfusunun yüzde 6,8’ini oluşturduğunu ifade etti.

Son 25 yılda dünya genelinde kadın mahpus nüfusunun yüzde 57, erkek mahpus nüfusunun ise yüzde 22 arttığını kaydeden Akyüz, Türkiye’de de benzer bir tablo yaşandığını savundu.

“CEZAEVLERİ ERKEKLERİN İHTİYAÇLARINA GÖRE TASARLANDI”

Cezaevlerinin fiziki yapısından günlük işleyişine kadar birçok düzenlemenin erkek mahpuslar esas alınarak oluşturulduğunu ileri süren Akyüz, mevcut sistemin kadınların ihtiyaçlarını yeterince karşılamadığını söyledi.

Kadın mahpusların telefon görüşmeleri, mektupları, günlük faaliyetleri ve sosyal etkinliklerinin sıkı denetime tabi tutulduğunu belirten Akyüz, kadınların günün hangi saatinde uyanacağından hangi etkinliğe katılacağına kadar pek çok konuda kısıtlamalarla karşılaştığını dile getirdi.

SAĞLIK VE SOSYAL FAALİYETLERDE SORUN İDDİASI

Kadın mahpusların bilgisayar kullanımı, kantin ihtiyaçları ve ortak alanlardan yararlanma konusunda da çeşitli sorunlarla karşılaştığını öne süren Akyüz, özellikle kalabalık cezaevlerinde kadınların sosyal faaliyetlere erişiminin zorlaşabildiğini belirtti.

Yeni cezaevlerinde güneşe, toprağa ve açık alanlara erişimin kısıtlı olmasının da sorunları ağırlaştırdığını savunan Akyüz, bu koşulların kadınların fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Regl dönemlerinde yaşanan sıkıntılara ve uzun süreli mahpusluğun sağlık üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.

TAHLİYE KARARLARINDA KEYFÎLİK İDDİASI

Cezaevlerindeki İdare ve Gözlem Kurullarının kararlarını da eleştiren Akyüz, bazı kadın mahpusların koşullu salıverilme haklarına erişmekte güçlük yaşadığını ileri sürdü.

Kurumların organizasyonundan kaynaklanan nedenlerle bir etkinliğe katılamayan kadın mahpuslar hakkında dahi olumsuz değerlendirmeler yapılabildiğini belirten Akyüz, bu tür uygulamalara ilişkin çok sayıda başvuru aldıklarını söyledi.

Akyüz, özellikle siyasi kadın mahpusların denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma gibi imkânlardan yararlanma konusunda da sorun yaşadıklarını iddia etti.

SİNCAN CEZAEVİ İÇİN İNTİHAR İDDİALARI

Akyüz’ün açıklamalarındaki en dikkat çekici başlıklardan biri ise Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’ne ilişkin iddialar oldu.

Temmuz ayında yoğun başvurular aldıklarını belirten Akyüz, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) ve CİSST’ten avukatlarla birlikte cezaevini ziyaret ettiklerini aktardı.

Görüşmeler sırasında son bir yıl içinde çok sayıda intihar girişimi ve intihar vakası yaşandığına ilişkin anlatımlarla karşılaştıklarını öne süren Akyüz, konuyla ilgili raporlama ve basın açıklaması hazırlıklarının sürdüğünü bildirdi.

Bazı kadın mahpusların temel haklarına erişebilmek için kendilerine zarar vermek zorunda kaldıklarını anlattığını iddia eden Akyüz, çocuklarıyla telefon görüşmesi yapmak isteyen bir kadının talebinin engellendiği, kendisine zarar vermesinin ardından bu hakkı kullanabildiği yönünde başvuru aldıklarını söyledi.

Süreçte yaşamını yitiren kadın mahpuslarla ilgili de başvurular aldıklarını belirten Akyüz, izleme çalışmalarının devam ettiğini ve hazırlanacak raporların kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.

BAĞIMSIZ DENETİM ÇAĞRISI

Cezaevlerindeki hak ihlallerinin önlenmesi için bağımsız izleme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini savunan Akyüz, sivil toplum kuruluşlarının cezaevlerinde düzenli inceleme yapabilmesinin önemine işaret etti.

Akyüz, milletvekilleri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, cezaevi yönetimleri ve meslek odalarının ortak çalışmasıyla kadın mahpusların koşullarının iyileştirilebileceğini belirtti. Kadınların şiddetten korunması, ekonomik açıdan güçlendirilmesi ve tahliye sonrasındaki yaşama hazırlanması için daha kapsamlı politikalar geliştirilmesi çağrısında bulundu.