DİYARBAKIR TEMASLARI (Diplomasi, Güvenlik ve Hukuk Dengesi)

Bir ziyaret… Birkaç görüşme… Birkaç fotoğraf karesi… Ve ardından yükselen sorular…

Asıl mesele tam da burada başlıyor. Bir yabancı diplomatik heyetin Diyarbakır temasları gerçekten yalnızca rutin bir diplomatik faaliyet midir? Yoksa hassas bir bölgede gerçekleştirilen bu temaslar, daha geniş bir stratejik değerlendirmenin parçası olarak mı ele alınmalıdır?

Sorulması gereken soru budur.

***

Devletler arası ilişkilerde hiçbir temas yalnızca görünen yüzüyle sınırlı değildir. Diplomasi çoğu zaman kameraların önünde değil, kapalı kapılar ardında yürüyen bir süreçtir.

Yabancı temsilciliklerin farklı şehirlerde temaslarda bulunması, uluslararası ilişkilerin doğal bir sonucudur. Devletler birbirlerini anlamak, gelişmeleri takip etmek ve bilgi alışverişinde bulunmak ister. Bu, diplomasinin doğasında vardır.

Ancak diplomasinin de sınırları vardır.

Egemen devletler, kendi toprakları içerisindeki her faaliyetin niteliğini sorgulama ve gerektiğinde inceleme hakkına sahiptir. Çünkü egemenlik yalnızca sınırları korumak, bayrak dalgalandırmak değildir. Egemenlik aynı zamanda ülkesinde yaşanan gelişmeleri bilmek, değerlendirmek ve hukuk çerçevesinde gerekli adımları atabilmektir.

***

ABD Adana Konsolosluğu yetkililerinin Diyarbakır ziyareti ve gerçekleştirdiği temaslarla ilgili olarak Era Hukuk Bürosu tarafından Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunuldu.

Başvuruda, konsolosluk mensuplarının Diyarbakır’da çeşitli kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, yerel yöneticiler ve basın mensuplarıyla görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi.

Bazı temaslarda Türkiye’nin iç işleyişine, bölgesel gelişmelere ve hassas konulara ilişkin bilgi toplandığı, görüşmeler sırasında notlar alındığı yönündeki iddialar gündeme taşındı.

Burada iki önemli hususu birbirinden ayırmak gerekir.

Birincisi; devletlerin güvenlik hassasiyetleri.

İkincisi; hukukun temel ilkeleri.

Bir suç duyurusu, suçun kesinleştiği anlamına gelmez. Bir iddia, hüküm değildir. Ancak hiçbir iddia da hukuk devleti içerisinde görmezden gelinemez.

Çünkü güçlü devletler, soruların sorulmasından değil; soruların cevapsız kalmasından zarar görür.

***

Türkiye’nin özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi konusunda neden daha hassas davrandığı, yakın tarihsel tecrübeler dikkate alındığında anlaşılabilir bir durumdur.

Bu topraklar, yakın geçmişte ağır bedellerin ödendiği, büyük acıların yaşandığı ve güvenlik başlığının her zaman önemli olduğu bir coğrafya olmuştur.

Bu nedenle bölgeyle ilgili her dış temas, toplumun bazı kesimlerinde daha dikkatli değerlendirilmekte ve doğal olarak çeşitli soru işaretlerine yol açabilmektedir.

Ancak geçmişin acıları, bugün yaşanan her gelişmeyi peşinen suçlama hakkı da vermez.

Devlet aklı tam da burada devreye girer. Ne her gölgeyi tehdit olarak görür… Ne de ortaya çıkan soruları görmezden gelir.

Devlet yönetimi; korkularla değil, akıl, hukuk ve sağduyu ile yürütülür.

***

Bugün önemli bir süreçten geçmekteyiz! Güvenlik dengeleri… Toplumsal huzur… Birlik ve beraberlik duygusu…

Bütün bunlar büyük önem taşımaktadır. “Terörsüz Türkiye” hedefinin konuşulduğu bir dönemde, toplumun güven duygusunu zedeleyebilecek her gelişmenin dikkatle ele alınması gerekir.

Ancak aynı zamanda hukuk devleti ilkesi de korunmalıdır. Bir ülkeyi güçlü yapan yalnızca güvenlik refleksi değildir.

Asıl güç; gerektiğinde soru sorabilmek, gerektiğinde inceleyebilmek ve bütün bunları hukuk sınırları içerisinde gerçekleştirebilmektir.

***

Era Hukuk Bürosu’nun yaptığı başvuru bir karar değildir. Bir başlangıçtır. Kamuoyunda oluşan soru işaretlerinin hukuk yoluyla aydınlatılması talebidir.

Eğer ortada hukuka aykırı bir durum yoksa bunun ortaya konulması, Türkiye’nin hem iç hukuk güvenini hem de uluslararası itibarını güçlendirir.

Eğer iddiaları destekleyen somut bulgular ortaya çıkarsa, hukuk devleti gereken cevabı verir.

Çünkü devletler söylentilerle değil, gerçeklerle yönetilir.

***

Sonuç olarak mesele yalnızca bir konsolosluk ziyareti değildir.

Asıl mesele; Türkiye’nin hassas dönemlerde nasıl hareket edeceğidir.

Asıl mesele; Egemenlik haklarını nasıl koruyacağıdır.

Asıl mesele; Güvenlik ile hukuk arasında nasıl sağlam bir denge kuracağıdır.

Güçlü devlet, Her şeyi şüpheyle karşılayan devlet değildir.

Güçlü devlet, Her şeyi görmezden gelen devlet de değildir.

Güçlü devlet; Gerçeğin peşinden giderken adaletten ayrılmayan devlettir.

Bu sürecin nasıl sonuçlanacağını zaman gösterecek. Önemli olan, ortaya çıkacak sonucun hukuk ve gerçekler temelinde değerlendirilmesidir.

***

GÜNÜN SÖZÜ

Devletin gerçek gücü; sadece sınırlarını korumasında değil, hakikati ararken hukuk çizgisini koruyabilmesindedir.