Remzi ETİĞ
DİYARBAKIR(SÖZ)-– Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı’nın korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve UNESCO Dünya Mirası kriterleri doğrultusunda yönetilmesi amacıyla yürütülen Alan Yönetim Planı Güncelleme Süreci kapsamında bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantıya Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak, ilçe belediye eşbaşkanları, belediye bürokratları, akademisyenler, Kent Konseyi üyeleri ve yurttaşlar katıldı.
“Katılımcılık ve şeffaflık vazgeçilmez”
Toplantıda konuşan Serra Bucak, Diyarbakır’ın tarihi ve kültürel değerlerinin korunmasında yerel iradenin ve kent bileşenlerinin ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekti. Katılımcılık ve şeffaflığın yerel yönetim anlayışının temel unsurları olduğunu belirten Bucak, seçilmiş yerel yönetimlerin kentin değerlerine karşı sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Bucak, “Bir alana sahip çıkmak ancak yerel yöneticilerin, yerel kurumların, aktivistlerin ve sivil toplumun fikir birliği ve eylem birliğiyle gerçekleşir” dedi.
“Suriçi yetkisizleştirildi”
2016 sonrasında Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri alanındaki yönetim sürecinde yaşanan kesintilere değinen Bucak, Alan Yönetim Başkanlığı mekanizmasının işlevsiz hale geldiğini savundu.
Bucak, “2016’da hem atanan kayyımlar hem de yaşanan çatışmalı süreç sonrasında Suriçi tamamen yetkisizleştirildi. Alan Yönetim Başkanlığı Diyarbakır Büyükşehir Belediyemizin elinden alındı. Dolayısıyla Alan Yönetim Başkanlığı’nın kime verileceği de uzunca bir süre tayin edilemedi” diye konuştu.
5 yıl sonra güncellenmesi gerekiyordu
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri’nin yalnızca kentin değil, dünyanın ortak mirası olduğunu vurgulayan Bucak, 2015’te hazırlanan alan yönetim planının beş yıl sonra güncellenmesi gerektiğini ancak bu çalışmanın yapılmadığını söyledi.
Bucak, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan alanla ilgili yapılaşmadan çevre düzenlemelerine, Hevsel Bahçeleri’nden Dicle Nehri’ne kadar çok sayıda başlığın güncel bir plan çerçevesinde ele alınması gerektiğini belirterek, “2020’de o güncel planın yapılması gerekirdi. Bu yapılamadı. Seçilmiş yönetim ve irade burada olmadığı için yapılamadı” ifadelerini kullandı.
“Geç kaldık, özeleştiri veriyorum”
Göreve geldikten sonra alan yönetim planının güncellenmesi için çalışma başlattıklarını anlatan Bucak, sürecin daha erken başlatılabileceğini belirterek özeleştiride bulundu.
Bucak, “2024 Nisanı’nda mazbatamızı aldık. Elbette geride bıraktığımız süreçlere adapte olmak kolay olmadı. Buradan bir özeleştiri de veriyorum; bence geç oldu, geç kalındı. Çok daha erken başlayabilirdik” dedi.
Çalışmaların haziran ayında alanda başladığını aktaran Bucak, hazırlanacak planın yalnızca bir rapor olarak kalmaması gerektiğini vurguladı.
“Asıl mesele bundan sonra kim ne yapacak?”
Alan yönetim planının hazırlanmasının sürecin sonu olmadığını ifade eden Bucak, bundan sonraki dönemde kurumların sorumluluklarının netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Bucak, “Kim nerede rol alacak, kimler nasıl sahip çıkacak, yerel yönetimler oradaki yapılaşmaya nasıl müdahale edecek? Denetimler nasıl yürütülecek? Devlet kurumlarıyla yapılacak diplomasi nasıl bir yere taşınacak? Bence en önemli nokta bu” diye konuştu.
“Tahribatlara artık dur demeliyiz”
Dünya mirası alanının korunması için somut bir eylem planına ihtiyaç olduğunu belirten Bucak, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla görüşmeler yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Bucak, “Önümüzde çok ciddi bir eylem planı bulunmak zorunda. Raporu aldık, okuduk; tahribatlar büyük. Nasıl geriye döndüreceğiz, nasıl eski haline getireceğiz yahut daha farklı bir noktaya nasıl taşıyacağız konusunda herkese büyük sorumluluk düşüyor” dedi.
Bucak, “Bu alana sahip çıkacak mıyız, bu alana sahip çıkmanın kriterleri nelerdir ve o kriterleri yerine getirmek için nasıl bir yerel ve ulusal iradeyi hep birlikte ortaya koyacağız?” sözleriyle kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
“Zamanı çoktan geldi”
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri’nin korunması için ortak bir iradenin ortaya konulması gerektiğini vurgulayan Bucak, “Bu kentte hakikatli bir iş birliğine, bu alanı korumak için, dünya mirasımızı korumak için, bu alandaki tahribatlara artık dur demek için gerçekten bir eylem planına, bir aksiyona dönüştürmemizin zamanı çoktan geldi, geçiyor” ifadelerini kullandı.
Toplantıda Kent Konseyi Eşbaşkanı Serdar Keskin, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanı Murat Eminoğlu ve şehir plancısı Serdar Nizamoğlu da alan yönetim planına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Katılımcılar ise toplantıda Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı’nın korunmasına ilişkin talep ve önerilerini dile getirdi.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar