Diyarbakır'da semt pazarlarında yaz sezonuna rağmen beklenen hareketlilik yaşanmıyor. Artan üretim, nakliye ve hal maliyetleri nedeniyle sebze-meyve fiyatları yükselirken, esnaf hem satışların düştüğünü hem de vatandaşın alışveriş sepetini dolduramadığını söyledi.
Pazarcılar, yükselen maliyetlerin hem üreticiyi hem de tüketiciyi zor durumda bıraktığını belirterek, gerekli önlemler alınmadığı takdirde önümüzdeki dönemde üretimin azalabileceği ve fiyatların daha da artabileceği uyarısında bulundu.
DİYARBAKIR(SÖZ) – Yaz aylarının en hareketli dönemlerinden biri olmasına rağmen Diyarbakır'daki semt pazarlarında beklenen yoğunluk yaşanmıyor. Sebze ve meyve tezgâhlarında fiyatlar yükselirken, vatandaş ise alım gücündeki düşüş nedeniyle ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanıyor. Pazarcı esnafı, artan üretim maliyetleri, yakıt fiyatları, nakliye giderleri, işçilik ücretleri ve hal fiyatlarının tezgâhlardaki etiketlere doğrudan yansıdığını ifade etti.
Esnaf, gün boyunca satışların beklenen seviyeye ulaşmadığını, akşam saatlerine doğru ise ürünlerin elde kalmaması için maliyetinin altında satmak zorunda kaldıklarını belirtti. Yaşanan tablo hem üreticiyi hem de pazarcıyı ekonomik açıdan çıkmaza sürüklüyor.
"Vatandaş artık filesini dolduramıyor"
Salatalık, limon ve kabak satışı yapan pazarcı Davut Yaşar, vatandaşın alım gücünün son dönemde ciddi şekilde düştüğünü belirterek pazardaki manzaranın her geçen gün ağırlaştığını söyledi.
Yaşar, eskiden alışveriş arabasını veya pazar filesini dolduran vatandaşların artık yalnızca birkaç temel ürün alabildiğini ifade ederek, maddi durumu yetersiz olan bazı kişilerin akşam saatlerinde yerde kalan ürünleri toplamak zorunda kaldığını dile getirdi. Ürünlerin kalite ve fiyat açısından tezgâhlar arasında farklılık gösterebildiğini belirten Yaşar, vatandaşların alışveriş yaparken daha dikkatli davranması gerektiğini söyledi.
Maliyet zinciri tezgâha zam olarak yansıyor
Sebze satıcısı Abdullah Köse ise fiyatların yüksek olmasının temel nedeninin hal piyasasındaki maliyet artışları olduğunu söyledi.
Biber, patlıcan, salatalık ve yeşillik sattığını belirten Köse, ürünleri yüksek maliyetle almak zorunda kaldıklarını ifade ederek, "Vatandaş pahalı buluyor, biz de pahalı alıyoruz. Bu şartlarda ne esnaf kazanabiliyor ne de vatandaş rahat alışveriş yapabiliyor" dedi.
Köse, birçok üründe fiyatların marketlerle yarışacak seviyelere geldiğini, bunun da pazarlardaki müşteri sayısını olumsuz etkilediğini kaydetti.
"Akşama doğru zararına satış yapıyoruz"
Salatalık satıcısı Ebubekir Yılıktekin de üretim aşamasındaki maliyetlerin her geçen gün arttığını belirtti. Tarladaki işçilik ücretleri, ilaçlama, gübreleme ve sulama giderlerinin üreticiyi zorladığını söyleyen Yılıktekin, bu maliyetlerin doğal olarak satış fiyatlarına yansıdığını ifade etti.
Tezgâhta gün boyu satılamayan ürünleri akşam saatlerinde elde kalmaması için maliyetinin altında satmak zorunda kaldıklarını anlatan Yılıktekin, "Bugün 40 liraya sattığımız salatalığı akşam 25 liraya vermek zorunda kalıyoruz. Bu şekilde satış yaptığımızda zarar ediyoruz. Üretici de para kazanamazsa gelecek sezon ekim yapmaz" diye konuştu.
Bahçe ürünleri umut oldu
Biber satıcısı Yusufcan Demir ise son günlerde fiyatlarda sınırlı da olsa bir gerileme yaşandığını söyledi.
Geçen hafta 80 liraya kadar çıkan bazı biber çeşitlerinin bugün 60-70 lira bandına gerilediğini belirten Demir, sera ürünlerinin yerini açık alanda yetişen bahçe ürünlerinin almaya başlamasıyla birlikte önümüzdeki günlerde fiyatların biraz daha düşmesini beklediklerini ifade etti.
Domateste zam, umut yerli üretimde
Domates satıcısı Diyar Akboğa da son günlerde domates fiyatlarına yaklaşık 10 liralık artış geldiğini söyledi.
Artışın temel nedeninin yakıt, nakliye ve işçilik giderleri olduğunu belirten Akboğa, haldeki fiyat artışlarının doğrudan pazara yansıdığını kaydetti. Yerli domates hasadının artmasıyla birlikte fiyatların yeniden gerilemesini beklediklerini söyledi.
"Kaliteli ürün batıya gidiyor" iddiası
Sebze ve yeşillik satıcısı Hakan Tici, geçen ay 30 liraya satılan bazı ürünlerin bugün 80-90 liraya ulaştığını belirterek, aracıların ve nakliye maliyetlerinin fiyat artışında önemli rol oynadığını dile getirdi.
Pazarcı Çengiz Öztürk ise vatandaşın alım gücünün her geçen gün daha da zayıfladığını savunarak, kaliteli ürünlerin ağırlıklı olarak batı illerine gönderildiğini, doğu illerine ise daha düşük kaliteli ürünlerin sevk edildiğini öne sürdü.
Öztürk, sabah saatlerinde daha çok ekonomik durumu iyi olan vatandaşların alışveriş yaptığını, dar gelirli ailelerin ise fiyatların düştüğü akşam saatlerini beklediğini belirterek, "Bugün pazarda 40-50 liranın altında domates bulmak neredeyse mümkün değil. Çürük domates bile 25 liradan satılıyor. Vatandaş artık ihtiyacı kadar değil, bütçesinin el verdiği kadar alışveriş yapabiliyor" ifadelerini kullandı.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar