“Abdal Dede Türbesi"
Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde, her gün yüzlerce insanın yanından fark etmeden geçip gittiği Abdal Dede Türbesi, sade mimarisi ve gizemli atmosferiyle kentin saklı kalmış manevi hafızasını yaşatmaya devam ediyor.
Filiz YAŞA/M. Emin FİDAN
DİYARBAKIR(SÖZ)- Binlerce yıllık geçmişiyle çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan Diyarbakır'ın Sur ilçesi, sadece görkemli camileri ve kiliseleriyle değil, sokak aralarında kalmış saklı ziyaret alanlarıyla da kentin köklü kültürünü yansıtıyor. Bunlardan biri de Abdaldede Mahallesi, Kamışlı Sokak üzerinde yer alan ve halk arasında "Kamışlı Ziyareti" olarak bilinen Abdal Dede Türbesi. Kentin en hareketli noktalarından birine oldukça yakın bir konumda bulunan bu manevi miras, günümüzde adeta derin bir sessizliğe gömülmüş durumda.
Dikkat Çeken Turkuaz Duvar ve Küçük Pencere
Çevresi yüksek yapılar ve günlük yaşamın telaşıyla kuşatılmış olan türbe, dışarıdan bakıldığında oldukça mütevazı bir görünüme sahip. Sokaktan geçenlerin dikkatini ilk olarak canlı turkuaz rengine boyanmış dış duvarlar ve üzerinde "Kamışlı Ziyareti Abdal Dede Türbesi" yazan beyaz tabela çekiyor Duvarın üzerinde yer alan yeşil parmaklıklı küçük bir pencere ise meraklı gözlere içerideki saklı dünyayı aralıyor. Bu pencereden içeri bakıldığında, betonarme yapıların ortasında bozulmadan kalabilmiş küçük bir toprak alan, asırlık bir ağaç gövdesi ve çevreye canlılık katan yeşillikler göze çarpıyor. Yeterince tanıtılmadığı için kentin turizm rotalarında ve gezi haritalarında pek yer almayan bu alan, sokağın sakin atmosferinde adeta keşfedilmeyi bekliyor.
Yaz-Kış Kurumayan Kamışların Rivayeti
Türbe hakkında kesin tarihi ve belgesel bilgiler sınırlı olsa da yerel anlatılar ve sözlü tarih, buranın köklü bir geçmişi olduğunu gösteriyor. Kaynaklarda "Kamışlı Ziyareti" adıyla da anılan bu mekanla ilgili en dikkat çekici rivayet ise ismini aldığı kamışlarla ilgili. Bölgedeki köklü inanışlara göre, türbe bahçesinde yetişen kamışların yazın kavurucu sıcağında da kışın dondurucu soğuğunda da hiç kurumadığı ve her zaman yeşil kaldığı belirtiliyor. Döneminde halk tarafından çok sevilen, saygı duyulan ve manevi bir önder olarak kabul edilen Abdal Dede’nin adını taşıyan bu yapı, kentin kültürel hafızasının korunması gereken önemli yapı taşlarından biri olarak varlığını sürdürüyor.
Diyarbakır’ın geleneksel inanç ve ziyaret kültürünün günümüze ulaşan sessiz tanıklarından biri olan Abdal Dede Türbesi, Kamışlı Sokak'taki zamana meydan okuyan nöbetine devam ediyor.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar