HABER MERKEZİ
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokullarda seçmeli olarak okutulan “Yaşayan Diller ve Lehçeler Dersi” bünyesindeki Zazaca (Dimilkî) için müstakil bir öğretim programı oluşturdu. Daha önce Kürtçenin Kurmancî lehçesiyle ortak bir müfredat çatısı altında ele alınan Zazaca, yeni düzenlemeyle bağımsız bir programa kavuştu.
Karar gazetesinden Cansu Derebeyoğlu Asil’in haberine göre, MEB’in hazırladığı “Ortaokul Yaşayan Diller ve Lehçeler Dersi (Zazaca) Öğretim Programı” Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylandı. Yaklaşık 200 sayfalık müfredat, 5’inci sınıftan 8’inci sınıfa kadar her sınıf düzeyi için ayrı tema ve öğrenme çıktıları içeriyor.
Kurmancî ile ortak yapı kaldırıldı
Bakanlığın önceki müfredatında Kurmancî ve Zazaca, Kürtçenin iki lehçesi olarak tek bir program çatısı altında yürütülüyordu. Önceki program metninde, “Program, Kürtçenin (Kurmancca ve Zazakî) öğretimine yönelik olarak hazırlanmış ortak bir içeriğe sahiptir” ifadesi yer alıyordu.
Yeni düzenlemeyle bu ortak yapı kaldırıldı. Zazacaya özgü dil bilgisi, temalar, sözcük dağarcığı ve öğrenme çıktıları belirlendi. Bakanlığın yayımladığı belgede de Zazaca doğrudan ayrı bir öğretim programı olarak yer aldı.
Akademisyenler ve öğretmenler hazırladı
Programın hazırlık süreci 2026 yılının başında başladı. Çalışma grubu; Bingöl Üniversitesi, Munzur Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi’nden akademisyenler ile Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesindeki Zazaca öğretmenlerinden oluşturuldu.
Onaylanan müfredatta sınıf düzeylerine göre tematik yapı da ayrıntılı biçimde düzenlendi. 5’inci sınıf programı 25’inci, 6’ncı sınıf 69’uncu, 7’nci sınıf 113’üncü ve 8’inci sınıf 157’nci sayfadan itibaren ele alındı.
Hedef günlük hayatta iletişim
Yeni programın temel amacı, Zazacanın yalnızca kuramsal veya gramer düzeyinde kalmaması, öğrencilerin gündelik yaşamda bu dille iletişim kurabilmesi olarak belirlendi.
Müfredatta dinleme-anlama, okuma, konuşma ve yazma olmak üzere dört temel dil becerisinin geliştirilmesi hedefleniyor. Öğrencilerin Zazacayı doğal yaşam alanlarında kullanabilmeleri ve dilin aktardığı kültürel birikimi tanımaları da amaçlanıyor.
CEFR'ye göre kademeli eğitim
Müfredat, Avrupa Ortak Başvuru Metni’ndeki (CEFR) dil seviyelerine göre kademelendirildi.
- 5 ve 6’ncı sınıflar: A1.1 seviyesi
- 7 ve 8’inci sınıflar: A1.2 seviyesi
Haftada bir veya iki ders saati olarak planlanan derslerde her eğitim yılı boyunca dört ana tema işlenecek. Tema sayısının sınırlı tutulmasıyla öğrencilerin yüzeysel bilgi yerine daha derinlemesine bir sözcük dağarcığı edinmesi hedefleniyor.
5’inci sınıfın ilk teması olan “Okulum” başlığında alfabe, tanışma, sayılar ve sınıf ortamındaki temel iletişim kalıpları yer alıyor.
Ders kitapları yeniden hazırlanacak
Müfredatın bağımsız hale getirilmesiyle birlikte mevcut Zazaca ders kitaplarının da yeniden hazırlanması gerekiyor.
Yeni öğretim programında 5, 6, 7 ve 8’inci sınıflar için ders kitabı, çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz kitabı ayrı ayrı planlandı. Talim ve Terbiye Kurulu’nun onay sürecinin ardından yeni kitapların basılarak okullarda öğrencilere ulaştırılması bekleniyor.
Seçmeli ders modülünde ayrı seçenek
Yeni programın hayata geçmesiyle idari ve atama süreçlerinde de değişiklik yapılması planlanıyor. Aktarılan bilgilere göre Zazaca, MEB’in ders seçim modüllerinde müstakil bir seçenek olarak yer alacak.
Öğretmen alımlarında da Zazacanın ayrı bir branş koduyla listelenmesi öngörülüyor. Zazaca öğretmenliği kadrolarına yapılacak atamalarda üniversitelerin Zaza Dili ve Edebiyatı lisans mezunları esas alınacak.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar