Remzi ETİĞ
DİYARBAKIR(SÖZ)-Okulların açılmasıyla birlikte çocukların günlük yaşam düzeninde önemli değişiklikler yaşanıyor. Yaz aylarında daha hareketli bir yaşam süren çocuklar, okul döneminde uzun saatler boyunca sırada oturuyor, ekran karşısında zaman geçiriyor ve okul çantası taşıyor. Bu değişiklikler, özellikle okulun ilk haftalarında sırt, boyun ve omuz ağrılarının daha fazla hissedilmesine neden olabiliyor.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Hakan Özer, çocuklarda okul döneminde görülen kas-iskelet sistemi yakınmalarının yalnızca çanta ağırlığıyla açıklanamayacağını belirterek, çantanın taşıma biçimi, oturma süresi, fiziksel aktivite düzeyi ve çalışma ortamının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
HER AĞRI BÜYÜME AĞRISI DEĞİL!
Çocuklarda özellikle gün sonunda ortaya çıkan sırt, boyun ve omuz ağrılarının uzun süre oturma, yanlış çalışma pozisyonu, ağır çanta ve fiziksel aktivite düzenindeki değişikliklerle ilişkili olabileceğini belirten Özer, her ağrının büyüme döneminin doğal sonucu olarak görülmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Ağrının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve hareketle ya da dinlenmeyle değişip değişmediğinin önemli olduğunu kaydeden Özer, tekrarlayan veya devam eden yakınmaların nedeninin araştırılması gerektiğini belirtiyor.
Ağrının giderek şiddetlenmesi, çocuğu gece uykusundan uyandırması ya da uyuşma, karıncalanma, güç kaybı ve yürüme değişikliği gibi belirtilerin eşlik etmesi durumunda tıbbi değerlendirme öneriliyor.
AĞIR ÇANTA SKOLYOZ YAPAR MI?
Ailelerin en çok merak ettiği konuların başında, ağır okul çantalarının skolyoza neden olup olmadığı geliyor. Uzmanlara göre mevcut tıbbi bilgiler, ağır çanta taşımanın skolyozun doğrudan nedeni olduğunu göstermiyor.
Omurganın yana doğru eğriliği ve dönme bileşeniyle seyreden yapısal bir sorun olan skolyoz, ağır çantayla doğrudan ilişkilendirilmiyor. Ancak yanlış kullanılan veya ağır çantalar, çocuklarda sırt, boyun ve omuz ağrılarına, kas zorlanmalarına ve duruş değişikliklerine neden olabiliyor.
Op. Dr. Hakan Özer, çocuğun çantayı taşırken öne ya da yana doğru belirgin biçimde eğilmesi veya ağrı hissetmesi halinde çantanın ağırlığının ve kullanım şeklinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
“DİK DUR” DEMEK YETMİYOR!
Çocukların ders çalışırken öne eğilmesi, sırada kaykılarak oturması veya ekran karşısında başını uzun süre öne doğru tutması, ailelerin sık karşılaştığı duruş sorunları arasında yer alıyor.
Ancak doğru duruşun yalnızca çocuğun kendisini kontrol etmesiyle sağlanamayacağını belirten uzmanlar, masa ve sandalyenin çocuğun boyuna uygun olmasının, ayakların desteklenmesinin ve ekranın doğru konumlandırılmasının önemine dikkat çekiyor.
Uzun süre aynı pozisyonda kalınmaması ve düzenli hareket edilmesi de kas-iskelet sistemi sağlığı açısından önem taşıyor.
ÇANTA NASIL TAŞINMALI?
Çantanın ağırlığı kadar nasıl taşındığı da çocukların sağlığı açısından önem taşıyor. Uzmanlar, çantanın tek omuzda taşınmamasını, iki askının birlikte kullanılmasını ve askıların çocuğa uygun şekilde ayarlanmasını öneriyor.
Ağır materyallerin sırta yakın bölümlere yerleştirilmesi, yükün daha dengeli taşınmasına yardımcı olabiliyor.
Çanta ağırlığı konusunda vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10-15'i sıklıkla kullanılan pratik bir referans olsa da bu oranın her çocuk için kesin bir sınır olmadığı belirtiliyor.
Çocuğun çantayı taktığında öne eğilmesi, yürüyüşünün değişmesi veya omuzlarında baskı hissetmesi, yükün fazla olabileceğine işaret edebiliyor.
TOPUK AĞRISINA DA DİKKAT!
Okula dönüşle birlikte çocukların ayakkabı kullanımı, ayakta kalma süresi ve fiziksel aktiviteleri de değişiyor. Bu süreçte ayak ve topuk ağrıları görülebiliyor.
Uygun olmayan ayakkabılar, aktivite düzeyindeki değişiklikler, aşırı kullanım ve büyüme dönemine özgü bazı kas-iskelet sistemi sorunları ağrıya neden olabiliyor.
Ancak çocukta ortaya çıkan topallamanın yalnızca ayakkabıya bağlanmaması gerekiyor. Topallamanın sürmesi, şişlik veya kızarıklık görülmesi, ayağın üzerine basmakta zorlanma ya da tekrarlayan ağrı durumunda tıbbi değerlendirme önem taşıyor.
OMUZ EŞİTSİZLİĞİ İHMAL EDİLMEMELİ!
Ebeveynlerin çocuklarında dikkat etmesi gereken bulgular arasında belirgin vücut asimetrileri de bulunuyor.
Çocuğun omuzlarından birinin diğerinden yüksek olması, bel veya kalça seviyelerinde eşitsizlik görülmesi, kürek kemiklerinden birinin daha çıkıntılı durması ya da öne eğildiğinde sırtın iki tarafında belirgin farklılık oluşması, omurganın değerlendirilmesini gerektirebilecek işaretler arasında yer alıyor.
KÜÇÜK ÖNLEMLER, BÜYÜK FARK!
Op. Dr. Hakan Özer, okul döneminde çocukların kas-iskelet sistemi sağlığı için yalnızca çanta ağırlığına odaklanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Çocuğun gün içerisinde ne kadar süre oturduğu, fiziksel aktivite düzeyi, çalışma ortamı, çanta taşıma biçimi ve ortaya çıkan ağrıların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Özer, tekrarlayan ağrı, belirgin duruş asimetrisi ve yürüme değişikliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar