Kırtasiye ve kıyafet alışverişi tamamlanırken çocukların ağız ve diş sağlığı kontrolleri de ihmal edilmemeli. Uzmanlar, okul öncesinde yapılacak rutin diş muayenesinin fark edilmeyen çürük, diş eti sorunları ve sürme bozukluklarının erken dönemde belirlenmesine yardımcı olduğunu belirtiyor.
Ağrı yoksa sorun yok demeyin
Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Buse Yılmaz Şen, yeni eğitim-öğretim dönemi öncesinde çocukların ağız ve diş sağlığı kontrolünden geçirilmesinin önemine dikkat çekti.
Okul hazırlığında kırtasiye, kıyafet ve diğer ihtiyaçların öncelikli olduğunu ancak ağız ve diş sağlığı kontrolünün çoğu zaman göz ardı edildiğini belirten Şen, rutin muayenenin erken dönemde fark edilmeyen sorunların tespit edilmesini sağladığını söyledi.
Diş çürüklerinin başlangıç aşamasında her zaman ağrıya neden olmayabileceğini vurgulayan Şen, “Çocuğun herhangi bir şikayetinin olmaması, ağız ve diş sağlığında sorun bulunmadığı anlamına gelmez. Ağrı ortaya çıktığında sorun daha ileri bir aşamaya ulaşmış olabilir” dedi.
Derslerden uzak kalabilir
Ağız ve diş sağlığının çocuğun genel sağlığı, beslenmesi, uykusu ve okul yaşamıyla yakından ilişkili olduğunu belirten Şen, ağrı, çiğneme güçlüğü ve uykusuzluğun günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Okul döneminde ortaya çıkan acil diş tedavisi ihtiyacının öğrencinin derslerden uzak kalmasına ve okul düzeninin aksamasına yol açabileceğini kaydeden Şen, okul öncesi kontrolün olası problemlere çocuk ağrı yaşamadan müdahale edilmesine imkan verdiğini söyledi.
Süt dişleri ihmal edilmemeli
Toplumda süt dişlerinin geçici olması nedeniyle tedavi edilmesine gerek olmadığı yönünde yanlış bir inanış bulunduğuna dikkat çeken Şen, bu dişlerin çocuğun sağlıklı beslenmesi, doğru çiğnemesi ve konuşma gelişimi açısından önemli olduğunu belirtti.
Süt dişlerinin daimi dişler için ağızda yer tuttuğunu ve onların doğru konumda sürmesine rehberlik ettiğini ifade eden Şen, erken kaybedilen süt dişlerinin komşu dişlerin boşluğa kaymasına ve ilerleyen dönemde yer darlığına neden olabileceği uyarısında bulundu.
İlk ziyaret acil olmamalı
Çocuğun diş hekimiyle ilk karşılaşmasının ağrılı ve acil bir tedavi sırasında gerçekleşmesinin diş hekimi kaygısını artırabileceğini belirten Şen, rutin kontrollerin çocukların klinik ortama alışmasına yardımcı olduğunu söyledi.
“Çocuk diş hekimliğinde güven ilişkisi çok değerlidir” diyen Şen, şikayet yokken yapılan kısa ve olumlu bir tanışma muayenesinin çocuğun diş hekimine bakışını olumlu yönde etkilediğini ifade etti.
Sadece çürüğe bakılmıyor
Rutin diş muayenesinin yalnızca çürük kontrolünden ibaret olmadığını belirten Şen, kontrolde çocuğun yaşına ve ihtiyacına göre pek çok unsurun değerlendirildiğini söyledi.
Muayenede dişlerdeki çürüklerin yanı sıra diş eti ve ağız içi dokuların durumu, süt ve daimi dişlerin sürme süreci, çiğneme ve kapanış ilişkisi, erken süt dişi kaybı, yer darlığı riski ve bazı ağız alışkanlıklarının incelendiğini belirten Şen, parmak emme, ağız solunumu, dudak veya kalem ısırma gibi alışkanlıkların da değerlendirmeye alındığını kaydetti.
Çocuğun diş fırçalama tekniği ve ağız bakım alışkanlıklarının da kontrol edildiğini aktaran Şen, çürük riskine göre koruyucu uygulamaların planlanabileceğini söyledi.
Koruyucu uygulamalar önemli
Her çocuğun ağız yapısının, beslenme alışkanlıklarının ve çürük riskinin farklı olduğunu belirten Şen, kontrol aralıklarının standart bir takvim yerine çocuk diş hekiminin değerlendirmesine göre belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Muayene sonucuna göre florür uygulamaları, fissür örtücü gibi koruyucu işlemler veya ağız bakım eğitiminin planlanabileceğini belirten Şen, hedefin yalnızca mevcut sorunları tedavi etmek değil, yeni problemlerin ortaya çıkma riskini de azaltmak olduğunu söyledi.
Fırçalamada ebeveyn desteği şart
Okul öncesi çocukların el becerilerinin dişlerin tüm yüzeylerini etkili şekilde temizlemek için her zaman yeterli olmayabileceğini belirten Şen, çocukların kendi dişlerini fırçalamasına izin verilmesi ancak son kontrolün ebeveyn tarafından yapılması gerektiğini söyledi.
Diş fırçalamanın görev veya ceza gibi sunulmaması gerektiğini ifade eden Şen, sabah ve akşam fırçalamanın günlük rutinin doğal bir parçası haline getirilmesini önerdi. Yaşa uygun diş fırçası ve florürlü diş macunu seçiminin ise çocuk diş hekiminin tavsiyesi doğrultusunda yapılması gerektiğini belirtti.
“Korkma” demeyin
Diş hekimi ziyaretinden önce ebeveynlerin kullandığı dilin çocuğun yaklaşımını etkilediğine dikkat çeken Şen, “Korkma, acımayacak, iğne yapılmayacak” gibi ifadelerin iyi niyetli olsa da çocukta ağrı ve korku çağrışımı oluşturabileceğini söyledi.
Bunun yerine “Dişlerini saydıracağız, dişlerinin sağlıklı büyümesine yardımcı olacağız” gibi sade ve olumlu ifadelerin kullanılmasını öneren Şen, geçmişte yaşanan olumsuz diş hekimi deneyimlerinin de çocuğun yanında anlatılmaması gerektiğini vurguladı.
Okul hazırlık listesine eklenmeli
Okul öncesinde yapılacak kısa bir diş kontrolünün dönem içerisinde yaşanabilecek daha kapsamlı sorunların önüne geçebileceğini belirten Şen, ailelere ağız ve diş sağlığını okul hazırlığının ayrılmaz bir parçası olarak görmeleri çağrısında bulundu.
Şen, “Sağlıklı dişler; rahat çiğneme, kaliteli uyku, anlaşılır konuşma ve özgüvenli bir gülümseme için önemlidir. Çocuklarda hedef, ağrı başladığında müdahale etmek değil; düzenli kontrol ve doğru alışkanlıklarla ağız sağlığını korumaktır” dedi.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar