HABER MERKEZİ
Van’ın Erciş ilçesinde bulunan ve Türk-İslam mezar geleneğinin önemli örneklerinden biri olan Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı, kapsamlı kazı ve restorasyon çalışmalarıyla yeniden gün yüzüne çıkarılıyor.
Van Gölü kıyısındaki yaklaşık 30 dönümlük tarihi alanda Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Valiliği desteğiyle başlatılan çalışmalar, geçmişten geleceğe uzanan kültürel mirası korumayı amaçlıyor.
Van Müze Müdürlüğü başkanlığında, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış’ın bilimsel danışmanlığında yürütülen projede; arkeolog, sanat tarihçisi, restoratör, konservatör ve uzmanlardan oluşan ekip görev yapıyor.
Toprak altından tarih çıktı
Çalışmalar kapsamında belirlenen bölgelerde yapılan kazılarda yaklaşık 50 santimetre derinliğe inilerek yeni mezar taşlarına ulaşıldı.
Şimdiye kadar gün yüzüne çıkarılan 15 mezar taşının blokaj işlemleri tamamlanırken, biyolojik oluşumların zarar verdiği 5 taşta liken temizliği gerçekleştirildi.
Boyları 2,5 metreye ulaşan görkemli mezar taşları, hem fiziksel olarak restore ediliyor hem de üzerlerindeki kitabeler ve süslemeler uzmanlar tarafından inceleniyor.
"Burası adeta bir sanat galerisi"
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış, Erciş Selçuklu Mezarlığı’nın Anadolu ve Türk-İslam medeniyeti açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Çalış, mezarlığın yalnızca bir defin alanı olmadığını, aynı zamanda dönemin sanat anlayışını yansıtan önemli bir kültür hazinesi olduğunu söyledi.
"Ait olduğu dönemin sanatını ve atalarımızdan bize miras kalan kültürel değerleri gün yüzüne çıkarmaya gayret ediyoruz" diyen Çalış, alanın geçmişte yapılan çalışmaların ardından zamanla bakımsız kaldığını ve doğal etkiler nedeniyle zarar gördüğünü ifade etti.
Likenler taşların hafızasını siliyor
Restorasyon çalışmalarındaki en önemli aşamalardan birinin liken temizliği olduğunu belirten Çalış, şu bilgileri verdi:
"Likenler taşların yüzeyini kaplayarak hem kitabeleri hem de üzerlerindeki motifleri zamanla yok ediyor. Biz taşların zeminlerini güçlendiriyor, orijinal konumlarına getirmeye çalışıyoruz."
Uzman ekipler, taşların üzerindeki yazı ve süslemeleri koruyarak gelecek nesillere aktarılması için titiz bir çalışma yürütüyor.
Selçuklu sanatının taşlara işlenmiş hali
Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı’ndaki mezar taşları, dönemin estetik anlayışını ve inanç dünyasını yansıtan önemli eserler arasında yer alıyor.
Bölgede ağırlıklı olarak kireç taşı kullanılırken, taşların üzerindeki bitkisel motifler, geometrik süslemeler ve kitabeler Selçuklu sanatının izlerini taşıyor.
Doç. Dr. Çalış, her mezar taşının kendine özgü bir süsleme programına sahip olduğunu belirterek, kitabelerin dönemin sosyal, kültürel ve dini yapısını anlamada önemli bilgiler sunduğunu söyledi.
Kültür ve inanç turizmine yeni rota
Halk şairi Ercişli Emrah ile sevdiği Selvihan’ın kabirlerinin de bulunduğu tarihi mezarlığın, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından önemli bir turizm merkezi olması hedefleniyor.
Çalış, "Tarihimiz, kültürümüz ve geleceğimizdir. Geçmişle gelecek arasında köprü kurmak için bu çalışmayı yürütüyoruz. Taşları ayağa kaldırdıktan sonra bölgenin önemli bir destinasyonu olacağına inanıyoruz" dedi.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar