BATMAN - Batman'ın Kozluk ilçesine bağlı Derince köyünde 400 yıldır değil, nesillerdir sürdürülen ata mesleği kaya tuzu üretimi, kavurucu sıcaklara rağmen devam ediyor. Yaklaşık 400 kişinin yaşadığı köyde 40 hane, yaz aylarında dağlardan gelen tuzlu suyu güneş altında işleyerek geçimini sağlıyor.
Üreticiler için termometrelerin 40 dereceyi göstermesi ise bunaltıcı sıcağın aksine bereket anlamına geliyor. Dağlık bölgedeki doğal kaynaklardan çıkan tuzlu su, yaklaşık 1 kilometrelik boru hattıyla dinlendirme kuyularına taşınıyor. Burada bir hafta bekletilen su, ardından brandadan hazırlanan havuzlara aktarılıyor.
Güneş altında günlerce bekleyen su buharlaşırken içerisindeki tuz kristalleri havuzların dibinde birikiyor. Üreticiler de ellerinde fırça ve küreklerle havuzlara girerek tuzun oluşum sürecini hızlandırıyor. Kavurucu sıcağın altında saatlerce çalışan köylüler, günler süren işlemlerin ardından elde ettikleri kaya tuzunu paketleyerek satışa sunuyor.
Güneş vurdukça tuz artıyor
52 yaşındaki Ergin Atmaca, dedesinden babasına, babasından kendisine kalan tuz üretimini çocuklarıyla birlikte sürdürdüğünü söyledi.
Tuzlu suyun Kozluk-Baykan kara yolunun kuzeyindeki dağlık bölgede bulunduğunu belirten Atmaca, suyu yaklaşık 1 kilometrelik boruyla havuzlara taşıdıklarını ifade etti.
Atmaca, "Tuzu 40 derece sıcakta üretiyoruz. Havanın sıcaklığı bizim için iyi bir şey. Güneş ne kadar olursa tuz o kadar iyi çıkıyor. Buharlaşmayla üretim daha iyi oluyor." dedi.
Tuz üretiminin aileleri için önemli bir geçim kaynağı olduğunu dile getiren Atmaca, bu sayede çocuklarının başka kentlere gitmek zorunda kalmadan memleketlerinde çalışabildiğini söyledi. Köy sakinlerinin 40 dereceyi aşan sıcaklıkta çocuklarıyla birlikte ekmek parası için mücadele ettiğini belirtti.
Üç ay güneş altında çalışıyorlar
Ergin Atmaca'nın 27 yaşındaki oğlu Emrah Atmaca da ailesiyle birlikte tuz havuzlarında çalışıyor.
Tuz üretimine mayıs ayının sonlarına doğru başladıklarını anlatan Atmaca, dağlar arasındaki üç vadiden çıkan tuzlu suyun çeşitli aşamalardan geçirilerek tuza dönüştürüldüğünü söyledi.
Batman'da sıcaklıkların 46 dereceye kadar çıkabildiğini belirten Atmaca, "Bu tuzun oluşması için bizim sürekli havuzların içinde kavurucu güneşin altında döngüsel olarak çalışmamız gerekiyor." diye konuştu.
İstanbul'da yaşayan 31 yaşındaki Aydın Atmaca da yaz aylarında ailesine destek olmak için köye geldiğini belirterek, bütün köyün geçim kaynağının kaya tuzu olduğunu söyledi.
Tuz üretiminin yalnızca yaz aylarında yaklaşık üç ay sürdüğünü aktaran Atmaca, "Bu iş güneşin altında çalışmayı gerektiriyor. Kazancımızı buradan sağlıyoruz. Gerçekten yorucu bir iş." ifadelerini kullandı.
Üretilen kaya tuzu ise başta salamura ürünler olmak üzere kavurma, peynir ve turşu yapımında kullanılmak üzere satışa sunuluyor.
Kaynak: Diyarbakır Söz
Yorumlar