MEGA SANAYİ PLANINDA, DİYARBAKIR NİYE YOK?

Evet, karar alındı.. Ülke sathında toplamda 13 ilde 16 Mega Endüstriyel Bölge inşa edilecek!.  Resmi Gazete’de ilan yapıldı.. 59 bin hektarlık bir alanı kapsıyor.. Devasa bir proje.. Mevcut Organize Sanayi Bölgeleri’nin 11 katı büyüklükte mega tesisler kurulacak! “Marmara’nın sanayi yükünü Anadolu’ya dağıtacağız, döngüsel ekonomi, yeşil üretim, bölgesel kalkınma” söylemleriyle coşkulu açıklamalar, bu mega proje için!.. Sevinmemek, gururlanmamak elde değil..

***

Ama gel sor ki, Diyarbakır ahali adına ne hazin ve yazık ki, sevinme ve gururlanma yapılamıyor... Çünkü, bu iller ve bölgeler içerisinde, Diyarbakır yok!.. Hatta, Güneydoğu bölgesinden tek bir il yok..  Tokat gibi yüze inen bir karar alıcılık.. Bölge yine plan dışı bırakıldı, yine bir sonraki aşama söylemiyle ertelendi. Samsun-Mersin koridoru parlatılırken, Mezopotamya’nın kalbi, Diyarbakır ve Güneydoğu acı bir ifadeyle, gözardı edilerek unutuldu?.. Neden ve niçin diye bölge halkı tarafından haklı bir şekilde soruluyor?..

***

Milletvekillerine bakıyorum!?  Diyarbakır’ın sadece 12 Milletvekili temsiliyeti var.. 3’ü iktidar mensubu.. 9’u muhalefet.. 8 DEM, 1 de CHP..  Bölge temsilcisiyiz diye kürsüleri inletenler, hizmet getirdik diye nara atanlar, ne ilginç ve muamma bir durum ki, bu mevzuda ağızlarını bile açmadıkları gibi, ketum takınmaktadırlar!… Çıkan tek bir ses var.. O da denir ya bir elin nesi var, iki elin sesi var kabilinde, Sezgin Tanrıkulu… Söylemi ve eylemi ne kadar etki eder, muamma!

***

O da, bizlerin, yazıp çizdikleri, konuştukları, tartıştıklarından olsa, şehir çocuğu damarıyla, mevzuya muttali olup, Meclis’e soru önergesi verdi.. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a sormuş?.. Diyarbakır’ın ve bölgenin bağrından çıkan soruları özetle, kendimiz dillendirip buradan aktaralım.. Yanıt ne olur, onu gelecek cevaplarda göreceğiz.. Ama bölge insanından gelen sorular nettir?!

BİR.. Mega bölgeler hangi nesnel, ölçülebilir, hukuki kriterlere göre seçildi?. İKİ.. Bölgesel gelişmişlik endeksi, kişi başına gelir, işsizlik oranı, sanayi altyapısı dikkate alındı mı? Alındıysa Diyarbakır ve Güneydoğu neden dışlandı? Teknik rapor nerede? ÜÇ.. Fizibilite çalışmaları, yatırım talepleri, mevcut üretim kapasitesi değerlendirildi mi? DÖRT. Anayasa’nın 166. maddesi –“bölgesel eşitsizlikleri azaltmak, sanayileşme yoluyla kalkındırmak” ama nerede kaldı? BEŞ.. Yerel odalar, kalkınma ajansları, üniversiteler, belediyeler görüş verdi mi? Diyarbakır’dan talep geldi mi?.. Gelecekte revizyon veya ek mega plan var mı?

***

Bu sorular laf olsun diye değil, vicdan ve adalet muhasebesiyle sorulması gerekiyor! Nitekim, Diyarbakır sıradan bir il değil.. Türkiye’nin en stratejik, en patlamaya hazır potansiyele sahip kentlerin başında geldiğini, sağır sultan bile biliyor..  Genç nüfusa sahip.. Ortanca yaş Türkiye ortalamasından 8-10 yaş daha düşük. Çalışabilir genç işgücü hazır, dinamik ve bol. Ama reel işsizlik yüzde 25’lere dayanıyor. Ki kadınlarda  bu oran, yüzde 50’lerde. Bu enerjiyi yerinde istihdam etmek yerine batıya göç ettirmek, hem ekonomik hem sosyal intihar değil mi?.

***

Beri yanda ekonomik patlama potansiyeli dersek, hal-i alem orta yerde.. Tarımın üssü artık Diyarbakır.. Dört bir tarafı baraj.. Verimli topraklar.. Sulanabilenecek milyonlarca hektar arazi.. Kaldı ki, Silvan Barajı tamamlandığında 2 milyon 350 bin dekar arazi suya kavuşacak. Pamuk, mısır, buğday, mercimek üretiminde lider.  Tarımı sanayiye dönüştürmek için hazır altyapı var.. Bir de tekstil, gıda işleme, lojistik, yenilenebilir enerji kümelenmeleri… Irak ve Suriye’ye kapı, eski İpek Yolu üzerinde, güçlü lojistik bağlantılar.. Bütün bunlar varken, mega plan neden burayı görmezden gelsin ya da getirilsin?

***

Siyasi ve sosyal strateji hayatına baktığımızda ise, Diyarbakırımız bugün değil, asırlar boyudur Mezopotamya’nın kalbi konumunda duruş ortaya koymuştur!  Siyasiler sıkça deklare eder, ülkenin kalbi diye.. Burada atılacak her olumlu adım, ulusal birlik, bölgesel istikrar ve iç göçün tersine çevrilmesi demek olduğu gerçeğini bilmeyen yoktur!. Gençleri umutla bağlamadan, kadın istihdamını artırmadan, tarımdan sanayiye geçiş sağlamadan bütün Türkiye’yi kalkındırdık demek tarihsel bir yanılgı ve de haksızlığı ikmal eder?

***

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya’nın tepkisi çok net.. Ne diyor kendisi.. “Genç nüfus bizde, deprem riski düşük, Ortadoğu pazarına yakınız… Buna rağmen bölge yatırım dışı bırakılıyor.”  Sormak istiyorum siyasal iktidar “Marmara’yı rahatlat, Anadolu’yu güçlendir” diyor peki neden Doğu ve Güneydoğu unutuluyor. Neden gelişmişlik endeksinde en geride olan iller, yine listenin sonuna itilerek, bırakıldı.. Bu  hükmü ferman diyebileceğim karar gerçekten nesnel kriterlerle mi alındı, yoksa bölgenin siyasi lokomotifteki zayıf kalışından mı?

***

Bir halk deyimi vardır.. “Ağlamayana meme verilmez” diye.. Demek ki, bizim de yaptırım noktasında yeterli ve etkileyici bir lobi ve argüman zafiyetimiz var..  Yineleyerek, bu mesele partilerüstüdür, siyasi mülahazalara sokulmadan, bu karar, bölgesel eşitsizliği azaltmak yerine derinleştireceği gerçeğini görerek hareket etmek lazım.. Yoksa iç göçü hızlandır, gençlerimizi umutsuzluğa, tarımı  da atıla mahkûm eder!…

***

Velhasıl, bu sessizliği bozmalı, ketum yatmayı terk etmeliyiz!.. Topyekün bir seferberlik içerisinde tüm dinamikleri harekete geçirerek Diyarbakır’ı mega endüstriyel bölgeler kapsamına alacak bir revizyonu öncü kılmamız gerekir.. Ve haykıralım, Türkiye, Diyarbakır’sız kalkınamaz, yapılırsa yarım kalınır, kör topal gidişat ülkeye ve millete hayır içermez.. ! En önemlisi de, lojistik merkezinin ivedilikle bitirilip, hizmete sokulması lazım ki, atacağımız nara da güçlü olsun!..

***

GÜNÜN SÖZÜ

Kıyameti kopartan, biri yerken, diğerinin ona açlık içerisinde bakmasıdır!..