"ARTIK BU İŞGALE SON VERMENİN VAKTİ GELDİ!"

Dün bu köşede Diyarbakır'daki mera arazilerinin işgalini, kamu arazilerinin parsel parsel satıldığı iddialarını ve yıllardır göz göre göre büyüyen kaçak yapılaşmayı gündeme getirmiştik.

Bağlar'daki mera arazilerinin şahsi mülk gibi pazarlanması iddiasından, Yenişehir ilçesinin Dokuzçeltik Mahallesi'nde yaklaşık 110 bin metrekarelik mera alanında yükselen yapılara kadar uzanan tabloyu sorgulamıştık.

Asıl üzerinde durduğumuz konu ise yalnızca bu arazileri işgal edenler değildi. Kamu arazileri parsellenirken, satışa konu edilirken ve üzerlerinde yapılar yükselirken ilgili kamu kurumlarının nerede olduğu sorusuydu.

 

***

 

 

Yazımızın ardından Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu'ndan dün sabah yanıt geldi.

Yanıt, meselenin bu boyutunun da ele alındığını ortaya koydu.

Zorluoğlu, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Ömer bey günaydın. Meralarla ilgili yazınızı okudum. Meselenin birçok boyutunu ele alan, değerli bir yazı.

Şunları ifade etmem lazım:

BİR... Bu alanların işgal edilmesine seyirci kalan, göz yuman; buralara elektrik, su, altyapı vb. hizmetler götüren kamu kurumları ve yöneticileri hakkında da soruşturma başlattık."

Bu açıklama önemli.

Çünkü kamu arazilerinin işgali, yalnızca araziyi sahiplenmeye çalışanların sorumluluğuyla açıklanabilecek bir mesele değil.

Bir kamu arazisinde yapılaşma başlıyor, giderek genişliyor ve buraya temel kamu hizmetleri götürülüyorsa bütün bu sürecin hangi koşullarda gerçekleştiği de sorgulanmalı.

İşgale göz yumulmuşsa, gerekli denetimler yapılmamışsa veya kamu hizmetleri hukuka aykırı yapılaşmayı fiilen destekleyecek biçimde sunulmuşsa bunun da hesabı sorulmalı.

 

***

 

 

DEPREM, MERA İŞGALİNİN GEREKÇESİ OLAMAZ!

Dokuzçeltik'teki yapılaşmayla ilgili öne sürülen deprem gerekçesine de Vali Zorluoğlu'nun yanıtı oldukça net:

"İKİ... Deprem sonrasında devletimiz tüm hak sahiplerine biliyorsunuz ev yapıp teslim etti. 13 bin 190 tanesi Oğlaklı'da olmak üzere toplamda 17 binin üzerinde ev yapıldı son üç senede. Hatta hak sahibinden daha fazla konut yapıldı. Oradaki deprem mazereti kesinlikle doğru bir mazeret değildir.

Kaldı ki deprem nedeniyle yapılmış dahi olsa ki kesinlikle böyle değil, meraya konut yapılmasının gerekçesi olamaz bu. Hazine ve mera arazileri tüm vatandaşlarımızın ortak malıdır."

Zorluoğlu, Dokuzçeltik'teki yapılaşmanın niteliğine ilişkin değerlendirmesinde ise oldukça çarpıcı ifadeler kullandı:

"Dokuzçeltik'teki durum vahimdir. Rastgele ve ihtiyaç bazlı bir yapılaşma değildir. Bildiğiniz parsellenmiş, kendi aralarında alınıp satılmış ve organize bir şekilde, çoğu oldukça lüks sayılabilecek binalar yapılmış.

Artık bu mera ve hazine işgallerine bir son vermenin vakti gelmiştir. Sizlerin de desteğiyle inşallah bu konuda etkin bir denetim sistemi kuruyoruz. Hedefimiz, sizin de yazınızda belirttiğiniz gibi, işgal başlar başlamaz müdahale edecek bir anlayışı ortaya koymaktır."

 

***

 

Vali Zorluoğlu'nun bu değerlendirmeleri, meselenin sıradan bir kaçak yapılaşma vakasının çok ötesinde olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 110 bin metrekarelik bir mera alanında parselasyon yapılması, bu parsellerin alınıp satılması ve üzerlerinde lüks yapıların yükselmesi, kamu arazilerinin nasıl bir rant alanına dönüştürüldüğü sorusunu beraberinde getiriyor.

Elbette burada kimlerin hangi sorumluluğu taşıdığı, satışların nasıl gerçekleştirildiği ve varsa organize hareket eden kişi ya da grupların hukuki durumları soruşturmalar sonucunda netleşecektir.

Ancak ortaya konulan tablo, meselenin yalnızca kaçak yapıların yıkılmasıyla çözülemeyeceğini açıkça gösteriyor.

Arazilerin nasıl el değiştirdiği, bu süreçte kimlerin rol aldığı ve kamu kurumlarının hangi aşamada devreye girdiği bütün yönleriyle araştırılmalı.

 

***

 

Vali Zorluoğlu'nun mesajındaki geleceğe dönük en önemli değerlendirme, mera ve hazine arazilerindeki işgallerin önlenmesine yönelik yeni denetim sistemi.

Zorluoğlu, "Artık bu işgallere son vermenin vaktinin geldiğini" belirterek etkin bir denetim sistemi üzerinde çalıştıklarını ve hedeflerinin "işgal başlar başlamaz müdahale edebilecek bir mekanizma oluşturmak" olduğunu vurguluyor.

Bana göre meselenin çözümü açısından en kritik nokta tam da burası.

Çünkü kamu arazileri bir gecede işgal edilmiyor. Bir alan önce parselleniyor, ardından satışa konu ediliyor. Sonra temeller atılıyor, duvarlar yükseliyor, yollar açılıyor. Bir süre sonra da müdahalesi hem daha zor hem de daha maliyetli bir yapılaşma ortaya çıkıyor.

Devletin bütün bu aşamaları görmesi ve takip etmesi gerekiyor.

Bugün yıkım kararı almak elbette önemlidir. Ancak asıl başarı, o yıkım kararına ihtiyaç duyulacak noktaya gelinmesini önlemektir.

Kurulması hedeflenen denetim sistemi de bu anlayış üzerine inşa edilmeli.

Ve diyoruz ki;

Sorumluluk paylaşımı netleştirilmeli, mera ve hazine arazileri düzenli biçimde takip edilmeli, ilk işgal girişiminde gerekli idari ve hukuki müdahale yapılmalı.

Aksi hâlde bugün Dokuzçeltik'te konuştuğumuz sorunla yarın başka bir mahallede, başka bir mera alanında yeniden karşı karşıya kalabiliriz.

 

***

 

 

Velhasıl...

Diyarbakır'ın meraları ve hazine arazileri, birkaç kişinin tasarrufuna bırakılabilecek sahipsiz alanlar değil.

Bunlar hepimizin ortak değeridir.

Öncelikle Vali Murat Zorluoğlu'nun yazımıza gösterdiği duyarlılığı ve ortaya koyduğu kararlı iradeyi önemsiyor, bu yaklaşımı takdire şayandır.

Bir kez daha vurgulamakta fayda var:

Önemli olan, alınan kararların ilgili ve yetkili kurumlar tarafından somut adımlara ve fiilî uygulamalara dönüştürülmesidir.

Beklentimiz de budur.

***

 

GÜNÜN SÖZÜ

Sorumluluk işgalin ardından enkaz kaldırmak değil, işgalin önüne geçmektir.


Yorumlar

Yorum Yap